منابع آزمون دکتری فلسفه تعلیم و تربیت

                            منابع آزمون دکتری فلسفه تعلیم و تربیت

چند وقت بود که قصد داشتم اطلاعاتی درباره‌ی منابع آزمون دکتری این رشته که هرسال در چند دانشگاه کشور برگزار می‌شود را در اختیار دوستان داوطلب بگذارم. اما خصوصاً این چند ماه بسیار درگیر و مشغول درس‌ها و تکالیف و مقالات و پژوهش‌های مختلف بودم. به‌هرحال توفیقی حاصل شد که اطلاعات خودم را در اختیار شما قرار دهم. در ابتدا ذکر چند نکته ضروری است:

 

نکته‌ی اول: گروه‌های علوم تربيتی دانشگاه‌های تهران، تربيت مدرس، تربيت معلم، شهيد چمران اهواز، اصفهان، شيراز و فردوسی مشهد تا کنون متصدی برگزاری دوره‌های دکتری اين رشته بوده‌اند. برای کسب اطلاعات اولیه درباره‌ی نحوه‌ی برگزاری این آزمون می‌توانید به سایت اینترنتی این دانشگاه‌ها مراجعه کنید.

 

نکته‌ی دوم: آزمون دکتری تاکنون در اختیار گروه‌های برگزار کننده بوده است و نحوه‌ی آزمون و منابع آن و میزان پذیرش برای هریک از آن‌ها متفاوت و کاملاً سلیقه‌ای است و البته نظارت چندانی از سوی آموزش عالی بر این مسئله اِعمال نمی‌شود.

 

نکته‌ی سوم: اخذ نمره‌ی قبولی در آزمون زبان (تافل دکتری) برخی از این دانشگاه‌ها (مثل تهران و تربیت مدرس) شرط لازم شرکت در آزمون اصلی است ولی برخی دیگر از دانشگاه‌ها (مثل فردوسی مشهد) آزمون عمومی زبان را در کنار آزمون دروس دیگر برگزار کرده و نمره‌ی آن‌را در کل نمرات تأثیر می‌دهند.

 

نکته‌ی چهارم: منابع آزمون دروس مختلف را می‌توان به دو دسته‌ی کلی منابع اصلی و منابع فرعی تقسیم کرد. منابع اصلی منابعی هستند که از جامعیت و مقبولیت و شهرت بالایی در اغلب گروه‌های دانشگاهی برخوردارند و معمولاً در اکثر این گروه‌ها به‌عنوان منبع درسی معرفی می‌شوند. منابع فرعی نیز منابعی هستند که معمولاً مختص برخی گروه‌ها هستند و البته در هنگام کسب آمادگی برای آزمون هریک از دانشگاه‌ها باید به آن‌ها توجه بسیار کرد. کتاب‌های درسی تألیفی یا ترجمه شده و مقالات و پژوهش‌های انجام شده توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها از جمله منابع فرعی محسوب می‌شوند.

 

با توجه به این نکات، در ادامه به معرفی دروس مورد آزمون این رشته که سال جاری در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می‌شود و برخی از منابع اصلی و فرعی آن‌ها می‌پردازم.

 

شماره‌ درس	1	2	3	4	5	6	7	8
دروس آزمون	زبان عمومی	زبان تخصصی	مکاتب فلسفی و آراء تربیتی	سیر آراء تربیتی در ایران و غرب	روش‌شناسی و روش پژوهش در علوم تربیتی	روانشناسی تربیتی	برنامه‌ریزی درسی	تعلیم و تربیت اسلامی
ضریب آزمون	1.5	1.5	3	3	2	1	1.5	1.5

 

 

شماره‌ درس	منابع اصلی	منابع فرعی
1	ندارد	ندارد
2	ریاضی، عبدالمهدی و همکاران (1384). انگلیسی برای دانشجویان رشته تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: سمت.	ندارد
3	گوتک، جرالد (۱۳۸۰). مکاتب فلسفی و آراء تربیتی، ترجمه دکتر محمد جعفر پاک سرشت، تهران: سمت. باقري، خسرو (1375). ديدگاههاي جديد در فلسفه تعليم و تربيت، تهران: انتشارات نقش هستي. باقري، خسرو؛ عطاران، محمد (1376). فلسفه تعليم و تربيت معاصر، تهران: انتشارات محراب قلم. فرمهيني فراهاني، محسن (1383). پست مدرنيسم و تعليم و تربيت، تهران: انتشارات آييژ. شريعتمداري، علي (1367). اصول و فلسفه تعليم و تربيت، تهران: انتشارات اميرکبير. بهشتي، سعيد (1386). زمينه‌اي براي بازشناسی و نقادی در فلسفه تعليم و تربيت غرب، تهران: انتشارات اطلاعات. مقالات علمی منتشر شده در این زمینه	هرست، پل. اچ.؛ وايت، پاتريسيا (1381). فلسفه آموزش و پرورش؛ موضوعات اصلي در سنت تحليلي، ترجمه بختيار شعباني ورکي و محمد رضا شجاع رضوي،‌ مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد. آهنچيان، محمدرضا (1382). آموزش و پرورش در شرايط پست‌مدرن، تهران: انتشارات طهوري. گریز، آرنولد (1383). فلسفه تربیتی شما چیست؟، ترجمه بختیار شعبانی ورکی و دیگران، انتشارات به‌نشر، مشهد. شفيلد، هري (1375). کليات فلسفه آموزش و پرورش، تهران: نشر قطره. مقالات منتشر شده توسط اساتید این دانشگاه
4	کاردان، عليمحمد (1381). سير آراء تربيتي در غرب، تهران: سمت. ماير، فردريک (1374). تاريخ انديشه‌هاي تربيتي، ترجمة علي‌اصغر فياض، تهران: سمت. شاتو، ژان (1369). مربيان بزرگ، ترجمة غلامحسين شکوهي، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. بهشتی، محمد؛ فقیهی، علی‌نقی؛ ابوجعفری، مهدی (1380). آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن، چهار جلد، تهران: سمت. مقالات علمی منتشر شده در این زمینه	مقالات منتشر شده توسط اساتید این دانشگاه
5	گال، مردیت؛ بورگ، والتر؛ گال، جویس (1382)، روشهای تحقیق کمّی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی، ترجمه گروه مترجمان، تهران: انتشارات سمت و دانشگاه شهید بهشتی. سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازي، الهه (1385). روشهاي تحقيق در علوم رفتاري، تهران: نشر آگاه. چالمرز، آلن (1381). چیستی علم؛ درآمدی بر مکاتب علم‌شناسی فلسفی، ترجمه‌ی سعید زیباکلام، تهران: سمت.	شعبانی ورکی، بختیار (1385)، منطق پژوهش در علوم تربیتی: جهت‌گیری جدید، مشهد: انتشارات به‌نشر. مقالات منتشر شده توسط اساتید این دانشگاه
6	سیف، علی‌اکبر (1386). روانشناسی پرورشی، تهران: نشر آگاه	شعبانی ورکی، بختیار (1379)، رویکردهای یاددهی-یادگیری (مفاهیم، بنیادها و نظریه‌ها)، مشهد: انتشارات به‌نشر.
7	مهرمحمدی، محمود (1381). برنامه درسی: نظرگاهها،رویکردها و چشم اندازها، مشهد: به‌نشر. میلر، جی. پی. (1383). نظریه‌های برنامه درسی، ترجمه‌ی محمود مهرمحمدی، تهران: سمت.	مقالات منتشر شده توسط اساتید این دانشگاه
8	باقری، خسرو (1386). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، جلد اول و دوم، تهران: انتشارات مدرسه. شریعتمداری، علی(1373). تعلیم و تربیت اسلامی، چاپ نهم، تهران: انتشارات امیرکبیر.	مقالات منتشر شده توسط اساتید این دانشگاه